رپورتاژ آگهی
چکیده : معرفی موسسه فقهی معارفی برهان
حوزههای علمیه شیعه در پهنه تاریخ، همواره کانون زایش معرفت دینی، پرورش فقیهان سترگ و صیانت از میراث شریعت اهلبیت علیهمالسلام بودهاند. با این همه، در کنار گسترش کمی دانشهای فقهی و اصولی، همواره این نگرانی عمیق در میان عالمان بصیر وجود داشته که مبادا جانِ دین، یعنی معارف توحیدی و سلوکی، در ازدحام مباحث تخصصی به فراموشی سپرده شود. از همین منظر است که درس اخلاق موسسه برهان معنا و ضرورتی ویژه مییابد؛ ضرورتی که یادآور میشود فقه، بدون اخلاق و تهذیب، از نقش هدایتی و تمدنساز خود تهی خواهد شد. موسسه معارفی برهان با درک این خلأ تاریخی، گامی سنجیده در جهت پیوند دوباره دانش فقهی با روح زنده معارف ناب اسلامی برداشته است.
در همین چارچوب، درس اخلاق در موسسه برهان بهعنوان یکی از ارکان اصلی فعالیتهای آموزشی آن شکل گرفته و از ابتدا جایگاهی محوری یافته است. این جلسات اخلاقی به همت شاگردان برجسته آیتالله پهلوانی (سعادتپرور) برگزار میشود؛ عالمانی که سالها در محضر آن استاد ربانی، سلوک توحیدی، خودسازی و معرفت اهلبیتی را بهصورت عملی تجربه کردهاند. اتصال زنده این درسها به مکتب اخلاقی آیتالله پهلوانی، به آنها عمق، اصالت و اثرگذاری خاصی بخشیده و موجب شده است تا این جلسات، فراتر از توصیههای عمومی، به مسیری جدی برای تربیت معنوی طالبان علم تبدیل شود.
ریشههای فکری تأسیس مؤسسه معارفی برهان
توصیهای سرنوشتساز از یک استاد ربانی
جرقه شکلگیری مؤسسه معارفی برهان، به واپسین سالهای عمر پربرکت آیتالله سعادتپرور (ره) بازمیگردد؛ زمانی که دغدغه معارف دینی بیش از هر زمان دیگری در کلام و نگاه ایشان آشکار بود. در یکی از همین دیدارها، توصیهای عمیق و آیندهساز از سوی آن استاد بزرگ مطرح شد؛ توصیهای که میتوان آن را خلاصه رسالت فکری ایشان دانست:
«مدارس فقهی و اصولی فراوان است، اما معارف دین در غربت است؛ مدرسه فقهیتان را به مدرسه معارف تبدیل کنید.»
این جمله، صرفاً یک پیشنهاد آموزشی نبود، بلکه هشداری دلسوزانه نسبت به آینده حوزههای علمیه و جایگاه معارف توحیدی در آنها به شمار میرفت.
تداوم یک دغدغه پس از رحلت استاد
پس از ارتحال آن عالم ربانی، اگرچه فقدان پدری معنوی برای شاگردانش سنگین و جانفرسا بود، اما شعله آن دغدغه هرگز خاموش نشد. اندیشه تأسیس محفلی که در آن، فقه اهلبیت علیهمالسلام در کنار معارف توحیدی، اخلاقی و عرفانی تدریس شود، بهتدریج به یک هدف روشن بدل گشت؛ هدفی که نیازمند صبر، همت و فراهم شدن بسترهای عینی بود.
از نیت تا تحقق؛ مسیر شکلگیری مؤسسه
تلاشهای اولیه و موانع مسیر
در گامهای نخست، این ایده با برخی از اساتید و بزرگان حوزه در میان گذاشته شد. جلساتی برگزار شد و همراهیهای ارزشمندی نیز شکل گرفت، اما شرایط بهگونهای رقم خورد که تحقق کامل آن هدف متعالی در آن مقطع میسر نشد. با این حال، این توقف به معنای فراموشی نبود؛ بلکه همانند بذری بود که در خاک صبر کاشته شد.
احیای امید در آستانه محرم
در آستانه یکی از ماههای محرم، بار دیگر این دغدغه با جمعی از شاگردان آیتالله سعادتپرور و فرزند ایشان، حجتالاسلام حاجآقا ابوالفضل، مطرح شد. این بار، شرایط به شکلی فراهم آمده بود که میتوانست به تولد یک نهاد علمی–معنوی بینجامد. همراهی طلاب متعهد، احیای یکی از موقوفات قدیمی در خیابان صفائیه و همجواری با حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها، همه و همه نشانههایی از گشوده شدن راه بود.
مؤسسه معارفی برهان؛ اهداف و رسالتها
تلفیق فقه و معرفت
هدف اصلی مؤسسه معارفی برهان، صرفاً افزودن یک مدرسه جدید به مجموعه مدارس حوزوی نیست. این مؤسسه با نگاهی راهبردی، در پی آن است که فقه آلمحمد(ص) را در پیوندی زنده و پویا با معارف توحیدی ارائه کند؛ پیوندی که در سیره علمی و عملی بزرگان حوزه، بهویژه علامه طباطبایی و شاگردان مکتب ایشان، بهروشنی دیده میشود.
تربیت طلاب اهل جهاد علمی و معنوی
در مؤسسه برهان، طلبه تنها یک دانشپژوه نیست؛ بلکه انسانی در مسیر «شدن» است. تربیت طلابی که هم اهل استنباط فقهی باشند و هم اهل تهذیب نفس، از رسالتهای بنیادین این مجموعه به شمار میرود. چنین طلبهای میتواند در آینده، نقش مؤثری در هدایت فردی و اجتماعی ایفا کند.
جایگاه درس اخلاق در مؤسسه معارفی برهان
اخلاق، ستون پنهان نظام آموزشی
در بسیاری از مراکز آموزشی، اخلاق در حاشیه قرار میگیرد؛ اما در مؤسسه برهان، اخلاق در متن قرار دارد. درس اخلاق، نه بهعنوان یک برنامه جنبی، بلکه بهعنوان ستون پنهان و زیربنای تمامی فعالیتهای علمی تلقی میشود.
استمرار مکتب آیتالله پهلوانی
درس اخلاق موسسه برهان، ادامه همان مکتب سلوکی است که آیتالله پهلوانی (سعادتپرور) از علامه طباطبایی (ره) به ارث برده بود؛ مکتبی مبتنی بر قرآن، سنت اهلبیت علیهمالسلام و سلوک توحیدی عالمان ربانی. شاگردان آن استاد بزرگ، با وفاداری به این مسیر، تلاش میکنند اخلاق را از سطح نصیحت فراتر برده و به یک جریان تربیتی عمیق تبدیل کنند.
اساتید و فضای علمی مؤسسه
بهرهمندی از محضر اساتید برجسته
یکی از امتیازات مهم مؤسسه معارفی برهان، بهرهمندی از محضر اساتیدی است که هم در عرصه فقه و هم در عرصه معارف، صاحبنظر و مجرب هستند. حضور بزرگانی چون استاد حاجآقای رخشاد، استاد حاجآقای مصطفایی و دیگر علما، فضای علمی مؤسسه را غنا بخشیده است.
همجواری با حرم حضرت معصومه (س)
قرار گرفتن مؤسسه در جوار حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها، خود نعمتی بزرگ و زمینهساز رشد معنوی طلاب است. این همجواری، پیوندی ناگسستنی میان علم، عبادت و توسل ایجاد کرده و فضای مؤسسه را به محیطی سرشار از نور و معنویت بدل ساخته است.
مؤسسه برهان و آینده معارف اسلامی
پاسخ به یک نیاز تمدنی
احیای معارف توحیدی، صرفاً یک نیاز فردی یا حوزوی نیست؛ بلکه نیازی تمدنی است. تمدن نوین اسلامی، بدون پیوند فقه، اخلاق و معرفت، امکان تحقق ندارد. مؤسسه معارفی برهان با درک این حقیقت، گامی هرچند کوچک اما ریشهدار در این مسیر برداشته است.
امید به گسترش الگو
امید آن میرود که تجربه مؤسسه برهان، الگویی الهامبخش برای دیگر مراکز علمی و حوزوی باشد؛ الگویی که نشان میدهد میتوان در کنار حفظ دقتهای علمی، به عمق معنوی دین نیز وفادار ماند.
جمعبندی
مؤسسه معارفی برهان ثمره یک دغدغه صادقانه، یک توصیه پدرانه و سالها صبر و پیگیری است. این مؤسسه میکوشد نشان دهد که فقه و معرفت، نه رقیب، بلکه مکمل یکدیگرند و تنها در کنار هم میتوانند انسان و جامعه را به سعادت حقیقی برسانند. اگر این مسیر با اخلاص، استقامت و توسل ادامه یابد، بیتردید میتواند نقشی ماندگار در آینده حوزههای علمیه و گسترش معارف ناب اهلبیت علیهمالسلام ایفا کند.
انتهای پیام
